Innovatie, productiviteit & creativiteit door middel van technologie

6 essentiële elementen voor een succesvol digitaal klaslokaal

Inhoud

Inleiding

Het klaslokaal is het hart van de dagelijkse onderwijspraktijk. Daar waar het lesgeven en leren tot uiting komt. Ik heb al veel klaslokalen mogen ervaren als student en als docent en een goed lokaal herken je meteen. Er is goed licht, frisse lucht, een goede indeling, aankleding, benodigdheden en materialen zijn aanwezig.

Maar hoe zit het dan met een online klaslokaal? Wat zijn de vereisten voor zo’n omgeving? Met de plotselinge overgang naar online tools zoals Microsoft Teams zijn er in mijn optiek een aantal belangrijke aspecten die te gemakkelijk verloren gaan wanneer we in het online klaslokaal stappen. Wat mist er dan? Welke onderdelen zijn essentieel? Wat heeft een online klaslokaal nodig om succesvol te zijn? Hier zijn een aantal punten die ik nodig acht om het leren optimaal te stimuleren en het online klaslokaal net zo succesvol te laten zijn als de fysieke variant.


Het goede digitale klaslokaal

1. Eigenaarschap.

We kennen allemaal die witte, lege, anonieme klaslokalen waar niemand zich echt thuis voelt. We kennen ook de klaslokalen die het gevoel geven dat het een plek is waar iemand belang aan hecht en waar aandacht aan is besteed, waardoor we er ons prettig voelen en het leren vanzelf makkelijker gaat. Het voorkomen van een blanke, anonieme ruimte is online net zo belangrijk als fysiek. Je kunt dan denken aan een begroeting of welkomstbericht als de student de omgeving binnenkomt. En zorg ervoor dat het logo en de huisstijl van de school zichtbaar zijn, dit zorgt voor herkenning. Net zo belangrijk is een nette en bruikbare leeromgeving waar studenten makkelijk overal bij kunnen komen en alle materialen beschikbaar zijn. Oftewel, draag zorg voor de online omgeving.

2. Communicatie.

Een klaslokaal zou ingericht moeten zijn om communicatie mogelijk te maken en te versterken. Als een student de docent niet kan verstaan in een fysieke omgeving is leren onmogelijk, dit werkt precies zo in een online omgeving. Belangrijk is dus dat studenten geen problemen hebben met de techniek, dat de docent verstaanbaar is en dat ze kunnen reageren wanneer nodig. In contact kunnen komen met de docent is essentieel voor goede communicatie. Dit kan bijvoorbeeld door middel van chat functionaliteiten. Ook ruimte voor het voeren van discussies is nodig, het liefst zowel synchroon als asynchroon. Dit kan bijvoorbeeld in break-out ruimtes, waar studenten ook in groepjes kunnen werken.

3. Aanbod en inhoud.

Het grootste voordeel van online en digitaal lesgeven is de manier waarop onderwijs op verschillende manier aangeboden kan worden, passend bij de wensen en behoeftes van de student. Dit werkt echter alleen als het juiste aanbod en de juiste inhoud aanwezig is. Van belang is dan een bibliotheek met materialen, naslagwerk, het curriculum en andere documentatie. Het meest belangrijk bij een goede online lesomgeving is dat er verschillende lesmethodes mogelijk zijn gebaseerd op bijvoorbeeld de omvang van de groep of de mate van zelfstandigheid van de student. Van toegevoegde waarde is het mogelijk maken van reageren op verschillende manieren, direct, offline of wanneer het de student uitkomt. Andere goede toevoegingen zijn het kunnen uploaden van bestanden door de student, privacy instellingen kunnen aanpassen en een profiel kunnen maken en beheren.

4. Gemak, gemak, gemak.

Een klaslokaal zou een ruimte moeten zijn die simpelweg werkt. Het moet simpel zijn om te gebruiken en studenten moeten niet geïntimideerd raken door de technologie. Als eerste moet het gemakkelijk zijn voor de student om “binnen te komen”. Daarna moet er hulp beschikbaar zijn als ze ergens niet uit komen. De lay-out en het design moet logisch zijn en gemaakt om alles te kunnen doen wat de student moet kunnen. Houd ook rekening met studenten met beperkingen en zorg voor goede alternatieven en technische oplossingen.

5. Bewaren.

Een klaslokaal is een verzamelplek van het leren van docenten en studenten. Het is geen vacuüm waarin elke les op zichzelf staat en daarna verloren is. Een digitale omgeving zou ook geen vacuüm moeten zijn, er moet de mogelijkheid zijn om de les en het leren op te nemen en te bewaren. En ook zaken zoals het whiteboard, de interacties en de aantekeningen zouden bewaard moeten kunnen blijven. Voortgang, het geleerde, moet behouden worden en beschikbaar zijn bij volgende sessies. En de docent zou moeten kunnen monitoren wat er in de klas gebeurt en wordt geleerd, niet alleen tijdens de bijeenkomst maar ook daarna.

6. Verantwoordelijkheid.

Een goede leeromgeving maakt alle betrokkenen verantwoordelijk voor het leerproces. Het is belangrijk dat je de studenten kunt zien. En dat er heldere en toegankelijke afspraken zijn over het gedrag in de online omgeving. Het is fijn om te weten of studenten er daadwerkelijk zijn of dat je alleen hun initialen toespreekt. Ook notificaties bij afwezigheid voor docenten en studenten zijn essentieel.


Tot slot

Er zijn ontzettend veel dingen om rekening mee te houden bij het inrichten van een digitaal klaslokaal. Maar het is goed om ons te realiseren dat een digitaal klaslokaal niet perse in alles anders is dan een fysiek lokaal. Wanneer ik les geef in een fysiek lokaal zorg ik dat ik er op tijd ben, dat de tafels staan in de opstelling die past bij de lesactiviteiten, dat er hand-outs zijn, pennen voor die studenten die ze altijd vergeten, woordenboeken, dat er frisse lucht is en dat ik er ben om de studenten te begroeten wanneer ze binnenkomen. In een digitaal klaslokaal wil je deze zaken ook geregeld hebben, maar dat gaat misschien niet met dezelfde vanzelfsprekendheid als fysiek.

Het digitale klaslokaal basiselementen
Het digitale klaslokaal

 

Gerelateerd

Interactief PDF bestand maken met PowerPoint

In mijn vorige bericht deelde ik een volledig interactieve handleiding voor Microsoft Teams (klik). Een handleiding waaraan ik interactieve functionaliteit zoals knoppen aan toevoegde. In dit bericht laat ik je zien hoe je zelf zo’n interactief bestand kunt maken in Microsoft PowerPoint.

Lees meer
Microsoft Teams handleiding

Microsoft Teams – volledige interactieve handleiding

Microsoft Teams is een heel volledig programma met veel opties, maar kan daarom soms ook wat intimiderend zijn voor nieuwe of minder regelmatige gebruikers. Daarom schreef ik een handleiding voor het gebruik en de functionaliteiten van Microsoft Teams. De handleiding is interactief, dus door te klikken op bepaalde elementen van het programma kom je uit bij meer informatie. Ook kun je via de inhoudsopgave bij alle onderwerpen uitkomen.  

Lees meer
Team digitaal vaardig

Samen digitaal vaardig als team

Hoe zorg je ervoor dat bedachte digitale innovaties daadwerkelijk gebruikt gaan worden in je team? Dit artikel geeft een aantal concrete tips over hoe je samen digitaal vaardiger kunt worden. De tips zijn allemaal gebaseerd op trainingen en workshops die we in ons team hebben georganiseerd dus ze zijn getest en waardevol bevonden.

Lees meer
Profielfoto.png

Technovatie

Technologie & innovatie

Welkom op Technovatie! Hier kun je lezen over innovatie, productiviteit & creativiteit door middel van technologie.

Favorieten
Lees meer